तीन वर्षपछि यस्तो हुन्छ रे नेपाल ! औषत आयु ७१ वर्ष, जनसंख्या वृद्धिदर स्थिर

भिडियो हेर्नको माथि को बक्स मा डबल क्लिक गर्नु होस्

राष्ट्रिय योजना आयोगले ०७० सालदेखि ०७३ सम्मका लागि त्रिवर्षीय योजनाको महत्वाकांक्षी आधारपत्रको मस्यौदा राष्ट्रिय विकास परिषद्को बैठकमा प्रस्तुत गरेको छ । परिषदको दुई दिने बैठक याक एण्ड यति होटलमा शुक्रबार शुरु भएको छ ।

१० वर्षभित्र नेपाललाई अति कम विकसित राष्ट्रबाट विकासशील राष्ट्रमा उकास्ने महत्वाकांक्षासहित आयोगद्वारा प्रस्तावित त्रिवर्षीय आधारपत्रबमोजिम लक्ष प्राप्त हुने हो भने आगामी ३ वर्षमा नेपालको आर्थिक वृद्धिदर ३.६ प्रतिशतबाट बढेर ६ प्रतिशत पुग्नेछ भने जनसंख्या वृद्धिदर चाहिँ तीन वर्षमा अहिलेकै जस्तो यथावत रहने छ । हाल ७ सय ५८ मेघावाट बिजुली रहेको नेपालमा तीन वर्षपछि झण्डै दोब्बर अर्थात् १४ सय २६ मेघावाट पुग्नेछ । प्रस्तावित आधारपत्रमा दाबी गरिएअनुसार अबको तीन वर्षमा नेपालको अवस्था यस्तो हुनेछ :

-आगामी ३ वर्षमा नेपालको वाषिर्क औसत आर्थिक वृद्धिदर ३.६ प्रतिशतबाट ६ प्रतिशतमा पुग्नेछ भने कृषिक्षेत्रको वाषिर्क औसत वृद्धिदर १.३ प्रतिशतबाट बढेर ४.५ प्रतिशत पुग्ने छ ।

-नेपालीको अहिलेको औषत आयु ६९.१ वर्ष छ भने ०७३ सालमा नेपालीको औसत आयु ७१ वर्षको हुनेछ । त्यस्तै प्रति १ लाखजनामा अहिले मातृ मृत्युदर २ सय २९ जना छन् भने तीन वर्षपछि घटेर १ सय ३४ पुग्ने छ । अहिले जनसंख्या वृद्धि दर १. ३५ प्रतिशत रहेकोमा ३ वर्षपछि पनि यति नै कायम रहने छ ।

-नेपालमा टेलीफोन र मोवाइल प्रति १ सय घनत्वमा ७१.५ प्रतिशत प्रयोगमा आइरहेकोमा ३ वर्षपछि सत प्रतिशत पुग्ने आयोगको आधारपत्रमा उल्लेख छ । त्यस्तै ९५.३ प्रतिशतमा रहेको प्राथमिक तहको विद्यार्थी भर्नादरलाई पनि सत प्रतिशत पुर्याइने लक्ष लिइएको छ ।

-आगामी ३ वर्षमा ३ हजार किलोमिटर सडक विस्तार गरिने लक्ष लिइएको छ । हाल २५ हजार ७ सय ४८ किमी सडक रहेकोमा २८ हजार ७ सय ४८ किमी बनाइने आधारपत्रमा उल्लेख छ । हाल रहेको ३९.६ प्रतिशत वन जंगलले ढाकेको क्षेत्रलाई ३ वर्षमा ४० प्रतिशत बनाइने बताइएको छ ।

-बिजुलीको पहुँच पुगेका जनताको प्रतिशत ६७.३ बाट बढाएर ८७ प्रतिशत पुर्याउने दाबी गरिएको छ । १३ लाख हेक्टरमा पुगेको सिंचाइलाई १४ लाख बनाइने सरकारको दाबी छ ।

- ७३ जिल्लामा जोडिएको सडक यातायातलाई ७५ वटै जिल्लामा पुर्याउने लक्ष लिइएको छ । ६२ प्रतिशत जनतामा मात्रै पुगेको सरसफाइको योजनालाई ९५.५ प्रतिशतमा पुर्याइने भएको छ । त्यस्तै खानेपानीको सेवा ८५ प्रतिशतबाट बढाएर ९६.२५ प्रतिशत जनतामा पुर्याइने लक्ष लिइएको छ ।

- विगत ४ वर्षयता स्थिर रहेको २.९ प्रतिशतको रोजगारी वृद्धि दरलाई ०७३ सालमा ३.२ प्रतिशतमा बढाइने लक्ष लिइएको छ ।

हेर्नुहोस् आधार पत्रको सुची

विगतको उल्टो परिणाम

विगतमा पनि त्रिवर्षीय योजनावधिमा महत्वाकांक्षी लक्ष नलिइउको होइन । तर, परिणाम भने ऋणात्मक हुन पुग्यो । जस्तो ०६६/०६७ मा ४.३ प्रतिशत रहेको आर्थिक वृद्धिदर ०६९/०७० मा ३.६ प्रतिशतमा झरेको छ । कृषि क्षेत्रको आर्थिक वृद्धिदर ०६८/०६९ मा ५ प्रतिशत पुगेकोमा ०६९/०७० मा ३.६ मा झरेको छ । आयोगले आफ्नो प्रस्तावित आधारपत्रको मस्यौदामा भनेको छ-’अनुकूल मौसम र अन्य कारण अपेक्षित लक्ष्य हासिल भए पनि अन्तिम वर्ष देखिएको रासायनिक मलको अभाव, मौसमको प्रतिकूलता र समयमै पूर्ण वजेट आउन नसक्नु एवं गैरकृषि क्षेत्रतर्फ वित्तीय मध्यस्थता, उद्योग तथा खानी, विद्युत, ग्यास र पानीको वृद्धिदर न्यून र निर्माण क्षेत्रमा भएको ऋणात्मक वृद्धिले लक्ष्य हासिल हुन सकेन ।’

हेर्नुहोस् विगतको त्रिवर्षीय परिणाम